Bakıda «yeni tikili» adətən son 15–20 ildə tikilmiş monolit-karkas binaları, «köhnə tikili» isə sovet dövründə tikilmiş daş, panel və ya blok binaları ifadə edir. Hər birinin öz üstünlükləri və riskləri var — seçim sizin prioritetlərinizdən asılıdır.
Müqayisə cədvəli
| Meyar | Yeni tikili | Köhnə tikili |
|---|---|---|
| Konstruksiya | Monolit-karkas, sərbəst plan imkanı | Daş divarlar (yaxşı istilik saxlama) və ya panel (məhdud yenidənplanlaşdırma) |
| Sənəd | Çıxarış olmaya bilər (MTK, ilkin müqavilə) | Adətən çıxarış var |
| Kommunikasiyalar | Yeni; fərdi kombi, müasir elektrik xətti | Köhnə borular və xətlər, dəyişdirilməsi lazım ola bilər |
| Lift və parkinq | Adətən var | Çox vaxt köhnə lift və ya yoxdur, parkinq çətin |
| Səs izolyasiyası | Tikintiçidən asılı, bəzən zəif | Daş binalarda yaxşı, panel binalarda zəif |
| İnfrastruktur | Yeni məhəllələrdə hələ formalaşa bilər | Formalaşmış: məktəb, poliklinika, nəqliyyat |
| Aylıq xərclər | Bina xidməti haqqı daha yüksək ola bilər | Adətən aşağı |
| Qiymət (1 m²) | Ərazidən asılı, çox vaxt yüksək | Mərkəzi ərazilərdə yüksək, digərlərində aşağı |
Yeni tikilidə risklər
- Sənədləşmə: bina istismara qəbul edilməyibsə, çıxarış alınmayıb. MTK sənədi mülkiyyət hüququ yaratmır və ipoteka üçün qəbul edilmir.
- Tikinti keyfiyyəti: çatlar, nəmlik, zəif izolyasiya ilk illərdə üzə çıxır.
- İcazə və layihə: tikinti icazəsi, mərtəbə sayının layihəyə uyğunluğu.
- Bina idarəetməsi: MTK və ya idarəetmə şirkətinin xidmət haqqı və keyfiyyəti.
- Sənəd dəyişikliyi üçün əlavə ödəniş tələbi: hər tələb olunan ödənişin hüquqi və müqavilə əsası yazılı göstərilməlidir.
Köhnə tikilidə risklər
- Kommunikasiyalar: su, kanalizasiya və elektrik xətləri köhnəlib — təmir büdcəsinə daxil edin.
- Dam və fasad: sonuncu mərtəbədə dam axması tipik problemdir.
- İcazəsiz yenidənplanlaşdırma: əvvəlki sakinlərin etdiyi dəyişikliklər (sökülmüş divar, qapadılmış balkon).
- Seysmik davamlılıq: binanın vəziyyəti barədə mütəxəssis rəyi faydalıdır.
Necə qərar vermək
- İpoteka lazımdırsa: çıxarışı olan əmlak şərtdir — köhnə tikili və ya istismara qəbul edilmiş yeni bina.
- Formalaşmış infrastruktur vacibdirsə: mərkəzi ərazilərdə köhnə tikili üstünlük təşkil edir.
- Müasir komfort (lift, parkinq, kombi) vacibdirsə: yeni tikili.
- Büdcə məhduddursa: köhnə tikili + mərhələli təmir, və ya etibarlı tikintiçidən erkən mərhələdə yeni mənzil (risk nəzərə alınmaqla).
Bazar səviyyəsində fərqlər: İlkin və təkrar bazar.