Həyət evi mənzildən fərqli olaraq iki obyektdən ibarətdir: torpaq sahəsi və onun üzərindəki tikili(lər). Hər ikisinin hüquqi statusu ayrıca yoxlanmalıdır. Həyət evi alışında ən çox problem yaradan məhz sənəddə olmayan tikililər və torpağın statusudur.
Sənədlər
- Çıxarışda həm torpaq, həm ev göstərilibmi? Bəzən yalnız ev və ya yalnız torpaq qeydiyyatdadır.
- Torpağın sahəsi və sərhədləri: çıxarışdakı sahə real hasarla uyğun gəlirmi? Qonşu ilə sərhəd mübahisəsi varmı?
- Torpağın təyinatı: fərdi yaşayış evi tikintisi üçün təyinatlı olmalıdır. Kənd təsərrüfatı təyinatlı torpaqda tikilmiş ev qanuni problem yarada bilər.
- Mülkiyyət forması: torpaq xüsusi mülkiyyətdədir, yoxsa bələdiyyə/dövlət torpağının icarəsidir?
Qeydiyyatsız tikililər
Həyətdə sonradan tikilmiş ikinci mərtəbə, əlavə otaq, qaraj, anbar tez-tez sənədlərdə olmur. Nəticələri:
- çıxarışdakı sahə real sahədən azdır, qiymət isə real sahəyə görə istənilir;
- ipoteka və qiymətləndirmə zamanı bu tikililər nəzərə alınmır;
- icazəsiz tikinti ilə bağlı hüquqi risklər alıcıya keçə bilər.
Qiyməti sənəddəki sahəyə görə müzakirə edin, qeydiyyatsız tikililərin leqallaşdırılması imkanını və xərcini ayrıca öyrənin.
Kommunikasiyalar
| Xidmət | Nəyi yoxlamalı |
|---|---|
| Elektrik | Abunəçilik, ayrılmış güc, xəttin vəziyyəti |
| Qaz | Rəsmi qoşulma və sayğac; qaz yoxdursa, qoşulma imkanı və xərci |
| Su | Mərkəzi su, quyu və ya daşınan su; qrafik üzrə verilirmi? |
| Kanalizasiya | Mərkəzi xətt və ya septik (tullantı quyusu) |
| Yol | Qış və yağış mövsümündə evə çıxış |
Fiziki vəziyyət
- Bünövrə və divarlarda çatlar, torpaq çökməsi əlamətləri.
- Dam örtüyü, drenaj, yağış suyunun axını.
- Qrunt suları, zirzəmidə rütubət.
- İstilik sistemi və izolyasiya — qış xərcləri üçün vacibdir.
Ərazi
- Məktəb, market, nəqliyyat məsafəsi — şəhərətrafı qəsəbələrdə gündəlik gediş vaxtı həlledicidir.
- Qonşuluqda sənaye obyekti, heyvandarlıq, yüksək gərginlik xətti.
- Sel və sürüşmə riski olan ərazilər.
Torpağın özü ilə bağlı ətraflı məlumat: Torpaq sahəsi alarkən bələdçi.