Yaxşı agent vaxtınıza qənaət edir, bazarı tanıyır, sənəd yoxlamasında və danışıqlarda kömək edir. Lakin agentliklə münasibət şifahi razılaşmaya əsaslandıqda, komissiya, məsuliyyət və xidmətin həcmi barədə mübahisə yarana bilər.
Agentliyi necə seçmək
- Hüquqi status: qeydiyyatdan keçmiş şirkət və ya fərdi sahibkar olmalıdır; VÖEN və ofis ünvanı olsun.
- Təcrübə və rəylər: ərazidə neçə ildir işləyir, real müştəri rəyləri varmı?
- Şəffaflıq: komissiyanı və xidmətin həcmini ilk görüşdə açıq deyirmi?
- Elanların keyfiyyəti: real fotolar, dəqiq qiymət, sənəd statusu göstərilirmi?
Müqavilədə nələr olmalıdır
- Xidmətin predmeti: əmlak axtarışı, satışı, kirayəsi, sənəd yoxlaması, danışıqlar, notariusda müşayiət.
- Komissiyanın məbləği və ya faizi. Qanunvericilikdə məcburi sabit komissiya dərəcəsi yoxdur — məbləğ razılaşma ilə müəyyən edilir.
- Komissiyanın ödənilmə anı: notarial təsdiq günü, qeydiyyatdan sonra və ya başqa hadisə.
- Müddət: müqavilə nə vaxta qədər qüvvədədir?
- Eksklüzivlik: əmlak yalnız bu agentlik vasitəsilə satılırmı?
- Xərclər: reklam, foto çəkiliş və s. kim tərəfindən ödənilir?
- Məxfilik və fərdi məlumatlar.
Eksklüziv müqavilə: üstünlüklər və risklər
| Üstünlüklər | Risklər |
|---|---|
| Agent reklama və təqdimata daha çox vəsait qoyur | Agent passiv olsa, müddət boyu başqa kanal işlətmək çətinləşir |
| Bir elan, bir qiymət — bazarda çaşqınlıq yaranmır | Müstəqil tapdığınız alıcı üçün də komissiya tələb oluna bilər |
| Vahid əlaqə nöqtəsi | Müqaviləni vaxtından əvvəl ləğv etmə şərtləri ağır ola bilər |
Agentin səlahiyyət hüdudları
- Agentlik müqaviləsi agentə sizin adınızdan müqavilə imzalamaq və ya pul qəbul etmək hüququ vermir. Bunun üçün notarial etibarnamə lazımdır.
- Behi və ödənişi agentə deyil, mülkiyyətçiyə (tercihen bank vasitəsilə) ödəyin.
- Sənədlərin əslini agentlikdə qoymayın; surət kifayətdir.
Təhlükə siqnalları
- Baxışdan əvvəl «qeydiyyat haqqı» və ya «baxış haqqı» tələb olunur.
- Agent əmlakın sənədlərini göstərməkdən yayınır.
- Qiymət bazardan xeyli aşağıdır və «tələsmək» lazım olduğu deyilir.
- Komissiya məbləği yazılı təsdiqlənmir.
Bu saytda agentlik və agent profillərini, onların aktiv elanlarını və müştəri rəylərini Agentliklər bölməsində görə bilərsiniz.