Lüğət
Daşınmaz əmlak lüğəti
Elanlarda və müqavilələrdə rast gəldiyiniz terminlərin sadə izahı.
A
- Agent
- Müştərinin marağında əmlakın tapılması, təqdimatı, danışıqlar və əməliyyat koordinasiyasını həyata keçirən şəxs.
- Alqı-satqı müqaviləsi
- Satıcının əmlakı alıcının mülkiyyətinə verməyi, alıcının isə onu qəbul edib qiymətini ödəməyi öhdəsinə götürdüyü müqavilə.
- Avans
- Gələcək ödənişin qabaqcadan verilən hissəsi; əqd baş tutmasa, qaytarılır — behdən fərqli olaraq cərimə funksiyası daşımır.
- Annuitet ödəniş
- Kredit müddəti boyu bərabər məbləğdə aylıq ödəniş; əvvəlcə faiz hissəsi böyük, əsas borc hissəsi kiçik olur.
B
- Birgə mülkiyyət
- Paylar əvvəlcədən müəyyən edilmədən əmlakın bir neçə şəxsə, adətən ər-arvada, birlikdə məxsus olması.
- Beh
- Müqavilənin bağlandığını təsdiqləyən və icrasını təmin edən qabaqcadan ödəniş; avansla eyni hüquqi nəticəni daşımır.
- Broker
- Müqavilənin bağlanmasına brokerlik müqaviləsi çərçivəsində vasitəçilik edən şəxs.
Ç
- Çıxarış (kupça)
- Əmlak üzərində mülkiyyət hüququnun dövlət reyestrində qeydiyyata alındığını təsdiqləyən rəsmi sənəd.
D
- Depozit (kirayədə təminat məbləği)
- Kirayəçinin müqavilə başlananda ev sahibinə verdiyi, əmlakın zədələnməsi və ödənilməmiş xərclər üçün təminat rolunu oynayan məbləğ.
- Dövlət rüsumu
- Notarial hərəkətlər və digər hüquqi əhəmiyyətli hərəkətlər üçün dövlət büdcəsinə ödənilən məcburi ödəniş.
E
- Etibarnamə
- Bir şəxsin digər şəxsə öz adından hüquqi hərəkətlər etmək səlahiyyəti verdiyi yazılı sənəd; daşınmaz əmlak əqdləri üçün notarial qaydada təsdiqlənir.
- Eksklüziv müqavilə (agentliklə)
- Əmlakın müəyyən müddət ərzində yalnız bir agentlik vasitəsilə satılması və ya kirayəyə verilməsi barədə razılaşma.
H
- Həbs (əmlak üzərində)
- Məhkəmə və ya icra orqanının qərarı ilə əmlakın özgəninkiləşdirilməsinə qoyulan məhdudiyyət.
I
- İlkin ödəniş
- İpoteka ilə alışda əmlak dəyərinin alıcının öz vəsaiti hesabına ödənilən hissəsi.
- İKZF (İpoteka və Kredit Zəmanət Fondu)
- Güzəştli və adi ipoteka kreditlərini müvəkkil banklar vasitəsilə maliyyələşdirən və kreditlərə zəmanət verən dövlət fondu.
- İllik real faiz dərəcəsi
- Nominal faizlə yanaşı komissiya, sığorta və digər məcburi xərcləri əks etdirən, kreditin real dəyərini göstərən illik faiz.
- İstismara qəbul
- Tikintisi başa çatmış binanın layihəyə və normalara uyğunluğunun yoxlanılaraq istifadəyə verilməsi.
- İlkin bazar
- Mənzilin tikintiçidən ilk dəfə satıldığı bazar; çox vaxt bina tikinti mərhələsində olur.
İ
- İpoteka
- Borclunun öhdəliyinə təminat kimi daşınmaz əmlakın kreditorun xeyrinə yüklü edilməsi.
- İlkin müqavilə
- Tərəflərin gələcəkdə əsas müqaviləni bağlamaq öhdəliyini müəyyən edən, lakin özü mülkiyyət hüququ yaratmayan müqavilə.
M
- MTK (Mənzil-tikinti kooperativi)
- Üzvlərin vəsaiti hesabına yaşayış binası tikən təşkilat; MTK sənədi özü mülkiyyət hüququnu təsdiq etmir.
N
- Neqator iddia
- Mülkiyyətçinin sahiblikdən məhrum edilmədən əmlakdan istifadəsinə yaradılan maneələrin aradan qaldırılması tələbi.
- Nümayəndə
- Etibarnamə və ya başqa qanuni əsasla şəxsin adından hüquqi hərəkət etmək səlahiyyəti olan şəxs.
- Notarius
- Qanunla müəyyən edilmiş notarial hərəkətləri, o cümlədən daşınmaz əmlak müqavilələrinin təsdiqini həyata keçirən səlahiyyətli şəxs.
P
- Paylı mülkiyyət
- Bir əmlakda hər bir mülkiyyətçinin payının faiz və ya kəsr şəklində əvvəlcədən müəyyən edildiyi mülkiyyət forması.
T
- Torpağın təyinatı
- Torpaq sahəsindən hansı məqsədlə istifadə oluna biləcəyini müəyyən edən hüquqi kateqoriya və istifadə rejimi.
- Təkrar bazar
- Artıq kiminsə mülkiyyətində olan əmlakın yeni alıcıya satıldığı bazar.
- Təhvil-qəbul aktı
- Əmlakın vəziyyətini, əşyaların siyahısını, sayğac göstəricilərini və açarları təhvil anında qeyd edən sənəd.
V
- Vindikasiya iddiası
- Mülkiyyətçinin əmlakını başqasının qanunsuz sahibliyindən geri tələb etməsi barədə iddia.
Y
- Yüklülük
- Əmlak üzərində mülkiyyətçinin sərəncam hüququnu məhdudlaşdıran və reyestrdə qeydə alınan hüquq və ya qadağa (ipoteka, həbs, icarə və s.).