Əmlakı almaq işin başlanğıcıdır. Mülkiyyətçi kimi kommunal xidmətlər, binanın saxlanması, vergi və sığorta öhdəlikləriniz var. Onları vaxtında yerinə yetirmək həm əmlakın dəyərini qoruyur, həm də gələcək satışı asanlaşdırır.
Kommunal xidmətlər
- Abunəçiliyi öz adınıza keçirin: elektrik, qaz, su. Alışdan sonra bu addım əvvəlki mülkiyyətçinin borcları ilə bağlı mübahisələrin qarşısını alır.
- Sayğac göstəricilərini təhvil günü qeyd edin.
- Borcsuzluğu vaxtaşırı yoxlayın — kirayəyə verilmiş mənzildə kirayəçinin borcu mülkiyyətçi üçün problem yarada bilər.
Binanın idarə edilməsi
Çoxmənzilli binada ümumi əmlakın (pilləkən, lift, dam, həyət) saxlanması mülkiyyətçilərin ortaq öhdəliyidir. Mənzil Məcəlləsi binanın idarə edilməsi formalarını müəyyən edir: mülkiyyətçilər müştərək idarəetmə qurumu yarada, idarəetməni ixtisaslaşmış təşkilata həvalə edə bilərlər.
- Aylıq xidmət haqqının nəyi əhatə etdiyini öyrənin.
- Sakinlərin ümumi yığıncaqlarında iştirak edin — dam və lift təmiri kimi xərclər orada qərarlaşdırılır.
Əmlak vergisi
Fiziki şəxslərin mülkiyyətində olan binalar (mənzillər) üzrə əmlak vergisi yerli (bələdiyyə) vergisidir və Vergi Məcəlləsində müəyyən edilmiş qaydada hesablanır. Bildiriş və ödəniş qaydasını yerli bələdiyyədən və ya Dövlət Vergi Xidmətinin məlumat mərkəzindən öyrənin.
Sığorta
| Növ | Nəyi əhatə edir |
|---|---|
| Daşınmaz əmlakın icbari sığortası | Qanunla müəyyən edilmiş risklər (yanğın, təbii fəlakət və s.) üzrə əmlakın özünə dəyən zərər |
| Könüllü əmlak sığortası | Daha geniş risklər: su basma, oğurluq, əşyalar |
| Mülki məsuliyyət sığortası | Qonşulara dəyən zərər (məsələn, su sızması) |
| İpoteka sığortası | Bank tələbi ilə kredit müddəti boyu əmlak və/və ya həyat |
Təmir və yenidənplanlaşdırma
- Daşıyıcı divarların sökülməsi, qaz avadanlığının köçürülməsi, balkonun otağa birləşdirilməsi kimi dəyişikliklər icazə tələb edə bilər və binanın təhlükəsizliyinə təsir edir.
- Sənədləşdirilməmiş dəyişiklik satış və ipoteka zamanı problem yaradır: texniki sənədlərlə real plan uyğun gəlmir.
- Təmir işlərini qonşularla razılaşdırılmış saatlarda aparın.
Sənədlərin saxlanması
Çıxarış, alqı-satqı müqaviləsi, ödəniş sənədləri, texniki pasport, sığorta polisləri və kommunal müqavilələri bir qovluqda (həm kağız, həm skan) saxlayın. Satış və ya vərəsəlik zamanı bu qovluq aylarla vaxta qənaət edir.