Əmlak alışında ən bahalı səhvlər sənəd səhvləridir: təmir sonradan edilə bilər, amma saxta və ya mübahisəli sənədlə alınmış mənzil illərlə məhkəmə deməkdir. Yaxşı xəbər odur ki, əsas yoxlamaları özünüz edə bilərsiniz.
Çıxarış — əsas sənəd
Azərbaycanda mülkiyyət hüququ dövlət reyestrində qeydiyyat anından yaranır və bunu təsdiq edən sənəd çıxarışdır. Çıxarışda bunlara baxın:
- reyestr nömrəsi və ünvan;
- ümumi və yaşayış sahəsi;
- mülkiyyətçi(lər) və paylar;
- hüququn əsası (alqı-satqı, vərəsəlik, bağışlama);
- məhdudiyyətlər (ipoteka, həbs, qadağa).
Yüklülük — gizli təhlükə
Çıxarış verildikdən sonra əmlak üzərində həbs qoyula və ya ipoteka qeydə alına bilər. Buna görə son vəziyyəti əqd günü notarius reyestr üzrə yoxlayır. Satıcının krediti varsa, bağlanış bankın iştirakı ilə planlaşdırılmalıdır.
Etibarnamə ilə alış
- Etibarnamə notarial qaydada təsdiqlənməli, səlahiyyətlər (satmaq, pul almaq) açıq yazılmalıdır.
- Müddəti və ləğv edilmədiyini yoxlayın.
- Mülkiyyətçi ilə birbaşa əlaqə saxlayın; ödənişi onun hesabına köçürün.
Vərəsəlik yolu ilə keçən əmlak
Miras yaxın vaxtlarda açılıbsa, digər vərəsələrin iddia ehtimalı yüksəkdir. Bütün vərəsələrin hüquqlarının rəsmiləşdirildiyini və payların düzgün bölündüyünü yoxlayın.
MTK və ilkin müqavilə
«Kupçasız» mənzil alışında satıcının əlində yalnız MTK sənədi və ya tikintiçi ilə ilkin müqavilə olur. Bu sənədlər mülkiyyət hüququ yaratmır. Belə alış daha yüksək riskdir və ipoteka ilə adətən mümkün deyil.
Satıcıya verilməli 5 sual
- Əmlak sizə necə keçib?
- Nikahdasınızmı, həyat yoldaşınız razıdırmı?
- Kredit, həbs və ya məhkəmə mübahisəsi varmı?
- Azyaşlının payı varmı?
- Kimlər qeydiyyatdadır və nə vaxt çıxacaq?
Ətraflı: Çıxarışın və hüquqi sənədlərin yoxlanılması, Əmlakın hüquqi tarixçəsi.
